Ełk. Spacerownik po mieście niezwykłym wyd. II i III

Michał Olszewski, Rafał Żytyniec; (wydania rozszerzone)
Muzeum Historyczne w Ełku, 2014, 2015

Książka z pogranicza popularnej wersji historii, nie tylko dla zwiedzających.

Publikacja ukazuje Ełk i południowe Mazury na przestrzeni ostatnich 200 lat, obok miejsc – stąd nazwa Spacerownik – zaprezentowane zostały również wybitne osoby związane z miastem i regionem (dawne Prusy Wschodnie, Warmia, Mazury), a także pogranicze polskiego Podlasia.

Wydanie II (2014)

W rozszerzonej wersji Spacerownika znalazły się m.in. unikatowe fotografie Klausa Skibowskiego, zachodnioniemieckiego dziennikarza, sekretarza Konrada Adenauera. Skibowski urodził się i wychował w przedwojennym Ełku, w rodzinie zamożnych fabrykantów. W 1957 roku, jako jeden z pierwszych niemieckich dziennikarzy przyjechał na Mazury, żeby zobaczyć, jak zmieniły się jego strony rodzinne. Efektem tej wizyty była seria świetnej jakości fotografii, pokazujących życie codzienne miasta. Kiedy zmarł, wdowa odkryła, że w piwnicy znajduje się bogate i zapomniane archiwum z tamtej podróży. Przekazała je Muzeum w całości. Obok wspomnień obojga Skibowskich, fotografie te znalazły się w naszej książce.

Autorzy dotarli również do nieznanych szerzej fotografii dokumentujących działalność osoby budującej struktury zdelegalizowanego Kościoła grekokatolickiego – mitrata Mirosława Ripeckiego, duchownego greckokatolickiego, który po akcji „Wisła” trafił do położonego pod Ełkiem Chrzanowa. Mimo skrajnie trudnych warunków stworzył tam duchowe centrum ludności greckokatolickiej. Rozdział posiada dokumentację fotograficzną ze zbiorów prywatnych.

Rozszerzoną wersję Spacerownika wzbogaciły również materiały rodzinne dokumentujące dramatyczny los Władysława Świackiego, słynnego „Sępa”, aresztowanego w powojennym Ełku pod zarzutem prowadzenia działalności wywrotowej, oraz niepublikowane dotychczas w Polsce fragmenty wspomnień Edwarda Małłka, pastora metodystów, który powojenny Ełk opisał w gorzkich, pełnych rozczarowania i gniewu słowach.

Wydanie III (2015)

Kolejną, rozszerzoną wersję Spacerownika wzbogaciły informacje nt. parafii prawosławnej pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Ełku.